KONCEPT KRIMINALISTIČKOG PROFILISANJA U SAVREMENOJ POLITICI SUZBIJANJA KRIMINALITETA
DOI:
https://doi.org/10.51738/Kpolisa2024.21.2r.44bKljučne reči:
kriminalitet, kriminalističko profilisanje, politika suzbijanja kriminaliteta, kriminalističko istraživanje, ljudska bezbednostApstrakt
Kriminalitet kao permanentna prateća pojava u razvoju svakog društva u današnje vreme poprima sve ozbiljnije razmere. Ekspanzija nasilnih i teških zločina doprinosi sve većoj nesigurnosti i zabrinutosti međunarodne zajednice. Aktuelni trendovi kriminala, pored transnacionalnog karaktera, ukazuju na sve veću mobilnost, inventivnost, sofisticiranost, ali i svojevrsnu beskrupuloznost. Ova negativna društvena pojava, pored toga što opstruira društveni, ekonomski, politički i kulturni razvoj društvene zajednice, predstavlja jednu od najvećih pretnji za ljudsku bezbednost. Stoga savremena politika suzbijanja kriminaliteta mora da pruži delotvorne odgovore na dinamičnu prirodu kriminaliteta, prevashodno kroz postavljanje visokih kriterijuma za izbor policajaca, kriminalističkih istražitelja, sudija, tužilaca uz sprovođenja obavezne periodične edukacije i evaluacije. Ovaj proces uključuje poznavanje i usavršavanje koncepta kriminalističkog profilisanja, kao važne komponente kriminalističkog istaživanja koje je neodvojivo i funkcionalno povezano sa politikom suzbijanja kriminaliteta. Ta koincidiranost odražava i cilj ovoga rada.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Albrecht, H-J. (1999). Die Determinanten der Sexual strafrechtsreform [The determinants of sexual crime reform]. Zeitschrift fur die gesamte Strafrechtswissenschaft, 111, 863–888.
Ancel, M. (1975). Pour une etude systematique des problemes de polititique criminelle [For a systematic study of issues in criminal policy]. Archives de politique criminelle, No. 1, 15–42.
Bjelajac, Ž. (2008). Korupcija kao vid organizovanog kriminala [Corruption as a form of organized crime]. Pravo – teorija i praksa, 25(3-4): 47–54.
Bjelajac, Ž. (2015a). Politika suzbijanja kriminaliteta [Crime Suppression Policy]. Novi Sad: Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu
Bjelajac, Ž. (2015b). Korupcija kao izazov savremenog demokratskog društva [Corruption as a challenge of contemporary democratic society]. Kultura polisa 12(26): 43–57.
Bjelajac, Ž. (2022). Profil nasilnika: rani znaci za detekciju [Profile of a perpetrator: Early signs for detection]. Kultura polisa, 19(2): 37–54.
Bjelajac, Ž. (2023). Poreklo kriminalnog ponašanja [Origin of Criminal Behavior]. Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu.
Bjelajac, Ž. (2024). The Origin of Criminal Behavior in the Context of Developmental Risk Factors. Kultura polisa, 21(1), 18–42. https://doi.org/10.51738/Kpolisa2024.21.1r.18b
Bjelajac, Ž., Filipović, A. (2020). Internet addiction disorder (IAD) as a paradigm of lack of security culture. Kultura polisa, 17(43): 239–258.
Bjelajac, Ž., Filipović, A. (2023). Criminal Profilers – Human Lie Detectors. Pravo - teorija i praksa, 40(2), 17–33. https://doi.org/10.5937/ptp2302017B
Bonn, S. (2017). Psychopathic Killers Often Hide in Plain Sight. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/intl/blog/wickeddeeds/201702/psychopathic-killers-often-hide-in-plain-sight
Bošković, M. (2004). Organizovani kriminalitet i korupcija [Organized crime and corruption]. Visoka škola unutrašnjih poslova
Canter, D., Alison, L. (1999). Profiling in Policy and Practice, 1st ed. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315245942
American Psychiatric Association. (1952). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-I. American Psychiatric Association.
Ekman, P., Friesen, W. V. (1974). Detecting deception from the body or face. Journal of Personality and Social Psychology, 29(3), pp. 288–298. https://doi.org/10.1037/h0036006
Hiss, D., Horner, B., Pressler, R., and Swanepoel, G. (2009). FCS Principles of Criminal Justice L2. Cape Town: Pearson Education
Horvatić, Ž., Cvitanović, L. (1999). Politika suzbijanja kriminaliteta [Crime prevention policy]. MUP Republike Hrvatske
Jevtić, Ž. (2023). Razotkrivanje misterije: Analiza uma dečaka ubice [Uncovering the mystery: Mind analysis of the boy-killer]… Blic. https://www.blic.rs/vesti/hronika/razotkrivanje-misterijeanaliza-uma-decaka-ubice-iz-os-vladislav-ribnikar/8gpe53k
Jović, V., et al. (2009) Polazni okvir Nacionalne strategije prevencije kriminala [Initial framework of the National crime prevention strategy]. Ministarstvo unutrašnjih poslova. https://bezbednost.org/wp-content/uploads/2020/06/polazni_okvir_nacionalne_strategije.pdf
Justicia, F., et al. (2006). Towards a new explicative model of antisocial behavior. Electronic Journal of Research in Educational Psychology, 9, 4(2): 131–150.
Kratcoski, P., Verma, A., Das, D. (2000). World Perspective Crime Prevention: A Community Policing Approach. Police Practice 2000 Volume: 1 Issue: 1. Pages: 105-150.
Lazarević, Lj. (1988). Jugoslovenska kriminalna politika i njena naučna zasnovanost [Crime policy of Yugoslavia and its scientific basis]. Jugoslovenska revija za kriminologiju i krivično pravo. Savez udruženja za krivično pravo i kriminologiju Jugoslavije i Institut za kriminološka i sociološka istraživanja, Beograd
Meloy, R. (1988). The Psychopathic Mind: Origins, Dynamics, and Treatment. Northvale, NJ: Aronson
Meško, G. (2002). Pristopi preprečevanja kriminalitete [Approaches to crime prevention]. Visoka policijsko-varnostna šola.
Milutinović, M. (1986). Aktuelna situacija i tendencija kriminalne politike u Jugoslaviji [Current situation and tendency of crime policy in Yugoslavia], Jugoslovenska revija za kriminologiju i krivično pravo. Beograd: Savez udruženja za krivično pravo i kriminologiju Jugoslavije i Institut za kriminološka i sociološka istraživanja, Beograd
Muratbegović, E. (2006). Politika suzbijanja kriminaliteta- dio I [Crime suppression policy – Part I], in: Abazović, M. i dr., Politika suzbijanja kriminaliteta [Crime suppression policy]. Univerzitet AAB, Priština, Univerzitet u Sarajevu – Fakultet kriminalističkih nauka, Sarajevo
Northoff, R., Stroth, A. (1996) Kriminal prevention [Crime prevention]. Kriminalistik, 8–9/96, pp. 581–587. Heidelberg: Huthig GmbH
Petrović, B., Dobovšek, B. (2007). Mreže organiziranog kriminaliteta [Organized crime networks]. Pravni fakultet Sarajevo
Profiler - Šta Je To? Kako Postati Profiler? [Profiler – What is it? How to become a profiler]. (n.d.). Preuzeto 7. aprila 2024, sa: https://bs.atomiyme.com/profiler-sta-je-to-kako-postatiprofiler/
Saxe, L., Dougherty, D., & Cross, T. P. (1985). The validity of polygraph testing: Scientific analysis and public controversy. American Psychologist, 40(3), pp. 355–366. https://doi.org/10.1037/0003-066x.40.3.355
Smajić, M. (2010). Kriminalna politika – politika suzbijanja organiziranog kriminala u Bosni i Hercegovini [Criminal policy – policy of suppression of organized crime in Bosnia and Herzegovina]. Godišnjak – 2010/2011, 236–255.
Stein, D., Palk, A., & Kendler, K. (2021). What is a mental disorder? An exemplar focused approach. Psychol Med. 51(6):894–901.
Šikman, M. (2009). Kriminološki aspekti organizovanog kriminalitetakarakteristike i uzroci [Criminological aspects of organized crime – characteristics and causes]. Defendologija, 12 (25–26), 9–27.
Weaver, C. (n.d.). What Is Profiling? Preuzeto 6. aprila 2024, sa: https://www.hg.org /legal-articles/what-is-profiling-49227
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
##category.category##
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2024 Željko Bjelajac
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
