Ekološki vodič kroz pravne propise: Navigacija kroz kompleksnost zakonske regulative
DOI:
https://doi.org/10.51738/kpolisa.2025.1r.001Ključne reči:
Životna sredina, ekološka osvešćenost, zakonska regulativa, ekološki kriminal, krivično delo, usklađenost rada institucija, koordinacija, efikasnostApstrakt
Pitanje ekologije i aktivnosti koje su od značaja za nju više decenija unazad predstavlja uvek aktuelno pitanje koje se nekada olako percipira. U ovom radu istražuje se uticaj pravne legislative i ekološke osvešćenosti na efikasnu primenu mera zaštite životne sredine u Republici Srbiji. Postavlja se hipoteza da dublje razumevanje ekoloških pravnih propisa doprinosi boljoj reakciji institucija na ekološke izazove. U analizi se naglašava važnost zakonske regulative i institucionalnog okvira, uključujući Krivični zakon i relevantne sektorske zakone, koji definišu ekološki kriminal. U ovom radu ukazuje na neusklađenost između različitih državnih organa u borbi protiv ekološkog kriminala, kroz primere neefikasne komunikacije i koordinacije. Kroz konkretan incident ilustruje se potreba za sistematskim pristupom, unapređenjem edukacije i usklađivanjem zakonskih normi. Cilj je podizanje svesti o ekološkim pitanjima, kako na individualnom, tako i na globalnom nivou, čime se doprinosi održivijem odnosu između čoveka i prirode. I na kraju, ovaj rad se može sagledavati i kao jedinstveni ekološki vodič kroz pravne propise.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Aarhus Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-Making and Access to Justice in Environmental Matters, (2024, oktobar, 11), https://unece.org/DAM/env/pp/documents/ cep43e.pdf
Declaration of the United Nation Conference on the Human Environment, Stocholm, 1972.
Drenovak-Ivanović, M. (2018) Praktikum o pravu na pravnu zaštitu u stvarima od značaja za zaštitu životne sredine u upravnom postupku i upravnom sporu [Practicum on the right to legal protection in matters of importance for environmental protection in administrative proceedings and administrative disputes], Ministarstvo zaštite životne sredine, Beograd.
Drenovak-Ivanović, M. (2021). Ekološko pravo [Environmental law], Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu.
Inspekcija za zaštitu životne sredine [Inspection for environmental protection] (2024, oktobar, 11), https://www.ekologija.gov.rs/inspekcija
Inspekciju za zaštitu životne sredine pri Ministarstvu zaštite životne sredine [Environmental Protection Inspection at the Ministry of Environmental Protection], (2024, oktobar, 11), https://www. ekologija.gov.rs/inspekcija
Krivični zakonik [Criminal Code], Službeni glasnik RS, br. 85/2005, 88/2005 - ispr., 107/2005 - ispr., 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013, 108/2014, 94/2016, 35/2019 i 94/2024.
Okvirna konvencija UN o promeni klime [UN Framework Convention on Climate Change] (2024, oktobar, 11), https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf
Republičko javno tužilaštvo RS [Republic Public Prosecutor's Office of RS], http://www. rjt.gov.rs/docs/Izvestaj_Republika_ Srbija_Republicko_javno_tuzila%C5%A1tvo_mart2023.pdf
Rio deklaracija o životnoj sredini i razvoju [Rio Declaration on Environment and Development] (2024, oktobar, 11), https://www.un.org/en/development/desa/population/migration/generalassembly/ docs/globalcompact/A_CONF.151_26_Vol.I_Declaration.pdf
Spisak važećih propisa iz oblasti zaštite životne sredine [List of valid regulations in the field of environmental protection] (2024, oktobar, 11), https://www.ekologija.gov.rs/sites/default/files/inlinefiles/Spisak_propisa_iz_ oblasti_ZZS_-_230217.pdf
Sporazum iz Pariza o klimatskim promenama [Paris agreement] (2024, oktobar, 11), https://unfccc.int/sites/default/files/english_paris_agreement.pdf
Tabela nadležnosti [Table of competencies] (2024, oktobar, 11), https://www.ekologija.gov.rs/sites/default/ files/inline-files/Tabela_nadleznosti_-_mart_2017_verzija_2%20%281%29.pdf
United Nations Environment Programme (2024, oktobar, 11), https://www.unep.org/publications-data
Ustav Republike Srbije [Constitution of the Republic of Serbia], Sl. glasnik RS, br. 98/2006 i 115/2021.
Viga Z, Gajinov T. (2011). Stanje i perspektive ekološkopravne regulative u Srbiji [State and perspectives of environmental legislation in Serbia], FEPPS, Novi Sad.
Zakon o državnoj upravi [Law on State Administration], Službeni glasnik RS, br. 79/2005, 101/2007, 95/2010, 99/2014, 47/2018 i 30/2018 - dr. zakon.
Zakon o genetički modifikovanim organizmima [Law on Genetically Modified Organisms], Službeni glasnik RS, br. 41/2009.
Zakon o inspekcijskom nadzoru [Law on Inspection Supervision] (2024, oktobar, 11), Službeni glasnik RS, br. 36/2015, 44/2018 - dr. zakon i 95/2018
Zakon o integrisanom sprečavanju i kontroli zagađivanja životne sredine [Law on Integrated Prevention and Control of Environmental Pollution], Službeni glasnik RS, broj 135/04, 25/2015.
Zakon o izmenama i dopunama Zakona o proceni uticaja na životnu sredinu [Law on Amendments to the Law on Environmental Impact Assessment] , Službeni glasnik RS, broj 36/09.
Zakon o pomorskoj plovidbi [Maritime Navigation Law], Službeni glasnik RS, br. 87/2011, 104/2013, 18/2015, 113/2017 - dr. zakon i 83/2018
Zakon o proceni uticaja na životnu sredinu [Law on Environmental Impact Assessment] , Službeni glasnik RS, broj 135/04.
Zakon o rudarstvu i geološkim istraživanjima [Law on mining and geological research], Službeni glasnik RS, br. 101/2015, 95/2018 - dr. zakon i 40/2021
Zakon o sredstvima za zaštitu bilja [Law on plant protection products] , Službeni glasnik RS, br. 41/2009 i 17/2019
Zakon o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu [Law on Strategic Environmental Impact Assessment], Službeni glasnik RS, broj 88/10.
Zakon o veterinarstvu [Veterinary Law], Službeni glasnik RS, br. 91/2005, 30/2010, 93/2012 i 17/2019 - dr. zakon
Zakon o vodama[Water Law] , Službeni glasnik RS, br. 30/2010, 93/2012, 101/2016, 95/2018 i 95/2018 - dr. zakon.
Zakon o zaštiti životne sredine [Law on Environmental Protection], Službeni glasnik RS, br. 66/1991
Zakon o zaštiti životne sredine [Law on Environmental Protection], Službeni glasnik RS, broj 135/04. Zakon o izmenama i dopunama Zakona o zaštiti životne sredine, Službeni glasnik RS, br. 36/09, 36/09 - dr. Zakon, 72/09 - dr. zakon i 43/11 - odluka US, 14/2016.
Zakon o zdravlju biljaka [Plant Health Act], Službeni glasnik RS, br. 41/2009 i 17/2019
Zakonu o Ministarstvima [Law on Ministries], Službeni glasnik RS, br. 128/2020, 116/2022 i 92/2023 - dr. zakon
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
##category.category##
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2025 Nenad Bingulac
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
