Nasilje na sportskim priredbama: Analiza stavova studenata

Božidar Banović; Veljko Turanjanin

doi:10.51738/Kpolisa2022.19.2p.244bt

Autori

Božidar Banović Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti https://orcid.org/0000-0001-9291-7091
Veljko Turanjanin Univerzitet u Kragujevcu, Pravni fakultet https://orcid.org/0000-0001-9029-0037

DOI:

https://doi.org/10.51738/Kpolisa2022.19.2p.244bt

Ključne reči:

nasilje na sportskim priredbama, huliganizam, stavovi studenata, navijači

Apstrakt

Nasilje na sportskim priredbama nije nov fenomen. Načini na koji se države suprotstavljaju ovom obliku nasilja su različiti i variraju od države do države, koje preduzimaju različite vrste preventivnih i represivnih aktivnosti. Huliganizam mladih na sportskim priredbama postao je redovna pojava, koja se sve više i više viđa na sportskim događajima. Huligani na sportske priredbe ne dolaze da pruže podršku klubu i uživaju u sportu, nego zbog prilike da se nasilnički ponašaju. U cilju utvrđivanja stavova studenata o nasilju na sportskim priredbama, sproveli smo istraživanje među studentima pravnog fakulteta i fakulteta bezbednosti. Upitnik je popunilo 177 studenata. Rezultati istraživanja su poređeni sa istraživanjem koje je izvršeno 2013. godine među učenicima srednjim škola. Rezultati istraživanja pokazuju da su studenti u određenoj meri upoznati sa problemom nasilja na sportskim priredbama, ali i da nemaju povoljan stav prema aktivnostima policije, iako procentualno u najvećem broju nisu imali jače dodirne tačke sa ovom pojavom. Istraživanje je pokazalo da je neopodno dalje raditi na edukaciji i obrazovanju mladih, budući da još uvek nemaju dovoljno razvijeno znanje o ovoj oblasti.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Anderson, P. M. (1996). Racism in sports: question of ethics Rasizam u sportu: pitanje etike. Marquette Sports Law Journal, 6(2), 357–408.

Avgerinou, V., & Giakoumatos, S. (2011). The Effect of Hooliganism on Greek Football Demand Efekti huliganstva na grčku potražnju za fudbalom. In R. T. Jewell (ed.), Violence and Aggression in Sporting Contests: Economics, History and Policy (pp. 155–174). Springer.

Bakhshalipour, V., Khodaparst, S., & Rezaei Soofi, M. (2021). The Pathology of Spectators’ Behavior in Sports Stadiums Patologija ponašanja gledalaca na sportskim stadionima. Journal of New Studies in Sport Management, 3(2), 235–246.

Bencheghib, S., & Bouderbala, I. (2020). Fighting Racism in Football: England as a Case Study Borba sa rasizmom u fudbalu: Engleska kao studija slučaja. Guelma: Guelma University.

Billings, S., & Depken, C. (2011). Sport Events and Criminal Activity: A Spatial Analysis Sportski događaji i kriminalna aktivnost: prostorna analiza. In R. T. Jewell (Ed.), Violence and Aggression in Sporting Contests: Economics, History and Policy (pp. 175–187). Springer.

Bjelajac, Ž., & Filipović, A. M. (2021). Specific Characteristics of Digital Violence and Digital Crime [Specifičnosti digitalnog nasilja i digitalnog kriminala]. Pravo – teorija i praksa, 38(4), 16–32. https://doi.org/10.5937/ptp2104016B

Bjelajac, Ž., & Matijašević, J. (2013). Nasilјe kao oblik socio-patološkog ponašanja. Kultura polisa, 10(22), 409–425. https://kpolisa.com/index.php/kp/article/view/1278/1224

Bodin, D., Robène, L., & Héas, S. (2007). Sport i nasilje u Evropi. Knjiga trgovina. Caneppele, S., Cinaglia, G., Sperrer, C., & Langlois, F. (2019). Fraudes, violences et autres comportements déviants dans le sport professionnel et olympique Prevare, nasilje i ostala devijantna ponašanja u profesionalnom i olimpijskom sportu. Criminologie, 52(2), 110–140.

Ćirić, J. (2012). Dve priče o dva dečaka. Revija za kriminologiju i krivično pravo, 2(1), 205–218.

Janković, S. (2005). Suzbijanje nasilja u sportu. Pravni život, 9, 2005.

Kerr, J. (2009). Analysis of Recent Incidents of On-Field Violence in Sport: Legal Decisions and Additional Considerations From Psychology Analiza nedavnih incidenata nasilja na terenu u sportu: pravne odluke i dodatna razmatranja iz psihologije. Aggressive Behavior, 35(1), 41–48.

Kostić, M. (2008). Kriminološka obeležja nasilja u sportu. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 51, 53–72.

Lalić, D., & Biti, O. (2008). Četverokut sporta, nasilja, politike i društva: znanstveni uvid u Europi i u Hrvatskoj. Politička misao, XLV(3–4), 253–256.

Marcus, M. (2002). European Strategies for the Prevention of Violence in Sport Evropske strategije za prevenciju nasilja u sportu. In M. Comeron, & R. Vanbellingen (Eds.), Prevention of Violence in Football Stadiums in Europe (pp. 7–8). EUROFAN – European Programme for Study and Prevention of Violence in Sport in Liege.

Milojević, S., Simonović, B., Janković, B., Otašević., B., & Turanjanin, V. (2013). Mladi i huliganizam na sportskim priredbama. OEBS: Misija OEBS-a u Srbiji.

Mršević, Z. (2014). Rituali sportskog nasilja. Journal of Criminology and Criminal Law (JCCL), 52(2), 9–34.

Muzur, A., & Rinčić, I. (2011). Sport i nasilje: prilog etičkim, sociologijskim i psihoneurobiologijskim razmatranjima. JAHR, 2(3), 145–152.

Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština]. (2005). Krivični zakonik Republike Srbije. (Službeni glasnik Republike Srbije, br. 85/2005, 88/2005 - ispr., 107/2005 - ispr., 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013, 108/2014, 94/2016 i 35/2019).

Obradović, D. (2007). Nasilnici stvaraju medijski događaj: etičnost pisanja o nasilju na nogometnim utakmicama. Medianali, 1, 45-72.

Otašević, B. (2009). Fudbalski huliganizam u praksi i zakonodavstvu Srbije. Izbor sudske prakse, 17(10), 11–16.

Otašević, B., & Subotić, D. (2010). Nasilje navijačkih grupa u Srbiji. U Pravo i forenzika u kriminalistici (pp. 371–380). Kriminalističko–policijska akademija u Beogradu.

Otašević, B., Subotić, D., & Vuković, S. (2012). Viktimološki aspekti nasilja na sportskim priredbama. Pravni život, 61(9), 341-358.

Simonović, B., Đurdević, Z., & Otasević, B. (2011). Violence at Sporting Events in the Republic of Serbia – National and International Standards Nasilje na sportskim događajima u Republici Srbiji – nacionalni i međunarodni standardi. Prevention and Repression. Journal of Criminalistics and Law, 16(3), 81–98.

Stevanović, A. (2017). Huliganizam, vandalizam i nasilničko ponašanje. CRIMEN: Casopis za Krivicne Nauke, 8(2), 172–188.

Swenson, J. S. (2012). Unsportsmanlike Conduct: The Duty Placed on Stadium Owners to Protect Against Fan Violence Nesportsko ponašanje: obaveza vlasnika stadiona da zaštite od navijačkog nasilja. Marquette Sports Law Review, 23(1), 135–153.

Šuput, D. (2010). Pravni okvir koji uređuje borbu protiv nasilja na sportskim priredbama u evropskim državama. Strani Pravni Zivot, 54(1), 233–264.

Šuput, D. (2008). Pravno uređivanje sporta u Republici Srbiji. Pravni život, 8(7).

Testa, A. (2022, March 29). Waves of Extremism: An Applied Ethnographic Analysis of the Bosnia and Herzegovina Football Terraces Talasi ekstremizma: primenjena etnografska analiza tribina Bosne i Hercegovine. Frontiers in Sports Act Living. https://doi.org/10.3389/fspor.2022.770441

Torbarina, Z. (2011). Sport – zaštitni čimbenik u suočavanju sa rizičnim ponašanjima djece i mladih. JAHR, 2(3), 65–74.

Trichka, R. E. (1993). Violence in sport: criminal assault or part of the game Nasilje u sportu: kriminalni napad ili deo igre. Journal of Legal Aspects of Sport, 3(2), 88–96.

Turanjanin, V. & Milekić, V. (2013). Osnovni oblik krivičnog dela nasilničkog ponašanja na sportskim priredbama ili javnom skupu kroz sudsku praksu. Glasnik prava, 4(3), 54–70.

Vrhovčić, M. (2018). Navijačke navike zagrebačkih srednjoškolaca u relaciji sa školskom klimom. Zagreb: Sveučilište u Zagrebu.

Zani, B., & Kirchler, E. (1991). When Violence Overshadows the Spirit of Sporting Competition: Italian Football Fans and their Clubs Kada nasilje zaseni duh sportskog takmičenja: italijanski fudbalski navijači i njihovi klubovi. Journal of Community & Applied Social Psychology, 1, 5–21.

Zalcmane, K. (2020). Criminogenic Manifestations of Football Fans and Prevention: Latvian and Foreign Experience Kriminogene manifestacije navijača fudbala i prevencija: letonsko i inostrano iskustvo. Riga Stradins University.