ZABRANA MALOLETNIČKIH BRAKOVA
DOI:
https://doi.org/10.51738/Kpolisa2023.20.2r.101pksKljučne reči:
maloletnički brak, bračna sposobnost, rodna diskriminacija, maloletstvoApstrakt
U nacionalnom bračnom zakonodavstvu maloletstvo pripada grupi materijalnih ograničenja za sklapanje punovažnog braka. Iz aspekta ljudskih prava maloletnički brak je prepoznat kao oblik rodno zasnovane diskriminacije prema devojčicama i dečacima. Maloletstvo, kao element koji se tiče statusa fizičkog lica percipira se kao određena pripremna faza života za koju je karakterističan nedostatak intelektualne i voljne zrelosti, kao i odsustvo životnog iskustva, što utiče na sprečavanje maloletnog lica da samostalno štiti svoja prava i interese. Navedeno predstavlja jedan od razloga zbog koga smatramo da je od velike važnosti u normativnom smislu u potpunosti zaštiti, odnosno zabraniti sklapanje maloletničkih brakova. Cilj ovog rada jeste ukazivanje na međunarodne standarde iz ove oblasti, kao i potrebu za reformom u zakonodavstvu Republike Srbije, u smislu zabrane maloletničkih brakova i njihovih štetnih posledica na lica koja ih zaključuju.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
Andrić, M. (2006). Osnovi šerijatskog prava (sa posebnim osvrtom na odnose između polova prema bračnim pravilima šerijatskog prava). [Basics of Sharia law (with special reference to relations between the sexes according to the marriage rules of Sharia law]. Religija i tolerancija, 6, 99–110.
Babić, I. (1999). Porodično pravo [Family law.] Službeni glasnik.
Centar za prava deteta (2017). Prava deteta u Srbiji: zaključna zapažanja UN Komiteta za prava deteta sa preporukama [Children's rights in Serbia: concluding observations of the UN Committee on the Rights of the Child with recommendations]. Centar za prava deteta.http://cpd.org.rs/wpcontent/uploads/2017/10/Prava_deteta_u_Srbiji_Zakljuc na_zapazanja_UN_Komiteta_za_prava_deteta.pdf
Council of Europe Treaty Series – No. 210 Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence. Istanbul, 11.V.2011.https://rm.coe.int/168008482e
Cvejić Jančić O. (2001). Porodično pravo: knj. 1: bračno pravo [Family law: Vol. 1: marriage law.]. Univerzitet u Novom Sadu: Pravni fakultet, Centar za izdavačku delatnost.
Dinić, D. (2016). Maloletnički brakovi u Timočkoj Krajini [Underage marriages in Timok Krajina]. Beograd: Institut za političke studije.
Dinić, D. (2019). Maloletnički brak kao obeležje prošlosti i sadašnjosti [Underage marriage as a feature of the past and present]. Paradigma: časopis za teoriju i praksu socijalnog rada, specijalne edukacije i rehabilitacije. 2(2), 79-97
Đorđević, K. (2019, September 11). Srbija će zabraniti maloletničke brakove [Serbia will ban underage marriages]. Politika. https://www.politika.rs/scc/clanak/437589/Srbijace-zabraniti-maloletnicke-brakove
European Parliament resolution of 4 October 2017 on ending child marriage (2017/2663(RSP), (2018/C 346/09) (2018). Official Journal of the European Union P8_TA(2017)0379. https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52017IP0379&from=EN
European Union: Council of the European Union, Charter of Fundamental Rights of the European Union (2007/C 303/01), 14 December 2007, C 303/1.https://www.refworld.org/docid/50ed4f582.html
Horvat, M. (1958). Rimsko pravo [Roman law]. Pravni fakultet Sveučilišta u Zagrebu
Jović, S., O. (2003). Postupak za davanje dozvole za stupanje maloletnika u brak [Procedure for granting permission for the marriage of minors] In G. Stanković (Ed.), Dvadeset godina Zakona o vanparničnom postupku (pp. 187–194). Univerzitet u Nišu: Pravni fakultet & Institut za pravna i društvena istraživanja & Centar za publikacije
Kulanž, de F. (1956). Antička država [Antička država]. Plato.
Letić, N. (2010). Psihološki aspekti dece koja stupaju u bračne i vanbračne zajednice [Psychological aspects of children entering married and extramarital unions]. In A. Stanković, (Ed.), Problemi i rizici maloljetničkih brakova (pp. 7–10). Ombudsman za djecu Republike Srpske, Banja Luka.
Marković, J. (2021). Godišnji izveštaj o dečijim brakovima u Srbiji za 2021. godinu sa posebnim osvrtom na praksu javnih tužilaštava [Annual report on child marriages in Serbia for 2021 with special reference to the practice of public prosecutor's offices]. NVO Praxis.https://zadecu.org/wpcontent/uploads/2022/02/Godis%CC%8Cnjiizves%CC%8Ctaj-o-dec%CC%8Cjim-brakovima-za- 2021.-godinu_Praxis.pdf
Milić, A. (2001). Sociologija porodice [Sociology of the family]. Čigoja štampa.
Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna prava (2019). Instrukcije o načinu rada centara za socijalni rad – organa starateljstva u zaštiti dece od dečijih brakova [Instructions on how social work centers work – guardianship bodies in protecting children from child marriage].https://www.minrzs.gov.rs/sites/default/files/2019- 06/Deciji%20Brakovi%20Instrukcija0001.pdf
Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština] (1946). Osnovni zakon o braku [Basic law on marriage]. (Službeni list FNRJ, br. 29/1946).
Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština] (1964). Uredba o ratifikaciji Konvencije o pristanku na brak o minimalnoj starosti za sklapanje braka i o registrovanju brakova [Decree on the ratification of the Convention on Consent to Marriage on the Minimum Age for Marriage and on the Registration of Marriages]. (Službeni list SFRJ – Međunarodni ugovori i drugi sporazumi, br. 13/1964).
Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština] (1990). Zakon o ratifikaciji Konvencije ujedinjenih nacija o pravima deteta [Law on the ratification of the United Nations Convention on the Rights of the Child]. (Službeni list SFRJ – Međunarodni ugovori, br. 15/90 i Službeni list SRJ – Međunarodni ugovori", br. 4/96 i 2/97). Paragraf. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon_o_ratifikaciji_kon vencije_ujedinjenih_nacija_o_pravima_deteta.html
Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština]. (1982). Zakon o vanparničnom postupku [Law on nonlitigation procedure] (Službeni glasnik SRS, br. 25/82 i 48/88 i Službeni glasnik RS, br. 46/95 – dr. zakon, 18/2005 – dr. zakon, 85/2012, 45/2013 – dr. zakon, 55/2014, 6/2015, 106/2015 - dr. zakon i 14/2022). Paragraf. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon_o_vanparnicnom_ postupku.html
Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština]. (2005a). Porodični zakon [Familiy Law]. (Službeni glasnik RS, br. 98/2006 i 115/2021). Paragraf.https://www.paragraf.rs/propisi/ustav_republike_srbije.h tml
Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština]. (2005b). Krivični zakonik [Criminal law]. (Službeni glasnik RS, br. 85/2005, 88/2005 – ispr., 107/2005 – ispr., 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013, 108/2014, 94/2016 i 35/2019). Pragraf.https://www.paragraf.rs/propisi/krivicni-zakonik- 2019.html
Narodna skupština Republike Srbije [Narodna skupština]. (2006). Ustav Republike Srbije [Constitution of the Republic of Serbia]. (Službeni glasnik Republike Srbije, br. 98/06 i 115/2021). Paragraf.
https://www.paragraf.rs/propisi/ustav_republike_srbije.h tml
Pešić Jenaćković, D. (2020). Obrazovanje kao determinanta bračnog i reproduktivnog ponašanja mladih iz Jugoistočne Srbije [Education as a determinant of marriage and reproductive behavior of young people from Southeast Serbia]. Kultura polisa, 17(43), 393-407.
Piškulić, Z. & Đerđ, I. (1924). Osnovi privatnog prava u Vojvodini [Basics of private law in Vojvodina]. Geca Kon.
Počuča, M. (2010). Porodično pravo [Family law]. Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu
Počuča, M., & Šarkić, N. (2011). Porodično pravo i porodično pravna zaštita [Family law and family legal protection]. Pravni fakultet Univerziteta Union u Beogradu & JP Službeni glasnik
Report – A8-0187/2018. Towards an EU external strategy against early and forced marriages – next steps, European Parliament.https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-8- 2018-0187_EN.html
Resolution 1468 (2005). Forced marriages and child marriages. http://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTMLen.asp?fileid=17380
Spremo, M. (2010). Rane trudnoće: posledice po zdravlje i psihofizički razvoj [Early pregnancy: consequences for health and psychophysical development]. In A. Stanković (Ed.), Problemi i rizici maloljetničkih brakova (pp. 11–14). Obusman za djecu Republike Srpske.
Srpski građanski zakonik iz 1844. godine, [Serbian Civil Code from 1844] (2023, January, 15).https://www.overa.rs/gradanski-zakonik-kraljevinesrbije-1844-god-sa-kasnijim-izmenama.html
Stanković, G. (1982). Postupak za davanje dozvole za stupanje u brak u slučaju maloletnosti [Procedure for granting permission for marriage in the case of minors]. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 22, 197–214.
Stefanović, N. (2020). Patria potestas in roman law. Kultura polisa, 17(41), 235–244.
Stefanović, N. D., & Zarubica, S. (2020). Koncept braka u rimskom pravu i položaj žene u njemu [The concept of marriage in Roman law and the position of a woman in it]. Pravo – teorija i praksa, 37(2), 35–47.https://doi.org/10.5937/ptp2002035P
Strochlic, N. (2017, April, 14). The Sad Hidden Plight of Child Grooms, https://www.thedailybeast.com/the-sad-hiddenplight-of-child-grooms?ref=scroll
Taranovski, T. (2002). Istorija srpskog prava u Nemanjičkoj državi. [The history of Serbian law in the Nemanjic State.]. Lirika.
Thomas, C. (2009). Forced and Early Marriage: A focus on Central and Eastern Europe and Former Soviet Union countries with selected laws from other countries. United Nations Division for the Advancement of Women, 8, 1–19. https://www.un.org/womenwatch/daw/egm/vaw_legislati on_2009/Expert%20Paper%20EGMGPLHP%20_Cheryl% 20Thomas%20revised_.pdf
Unicef (2021). Detinjstvo, ne brak: vodič dobre prakse u sprečavanju dečijih brakova za lokalne zajednice [Childhood, not marriage: a good practice guide to preventing child marriage for local communities]. Unicef.https://www.unicef.org/serbia/media/18966/file/Detinjst vo,%20ne%20brak.pdf
Unicef. (2019). Srbija – Istraživanje višestrukih pokazatelja položaja žena i dece 2019. i Srbija – Romska naselja istraživanje višestrukih pokazatelja položaja žena i dece 2019. [Serbia – Survey of multiple indicators of the position of women and children in 2019 and Serbia – Roma settlements survey of multiple indicators of the position of women and children in 2019]. Unicef.https://www.unicef.org/serbia/media/16056/file/MICS%2 06%20Istra%C5%BEivanje%20vi%C5%A1estrukih%20p okazatelja%20za%202019.%20godinu.pdf
United nations fund for population activities. (2012). Marrying too young: end child marriage.https://www.unfpa.org/sites/default/files/pubpdf/MarryingTooYoung.pdf
United nations human right (2012). Recommendations for action against child and forced marriage.https://www.ohchr.org/sites/default/files/Recommendati onsForActionEbook.pdf
Usvojena Deklaracija o ukidanju dečijih brakova u Srbiji. (2022, March 22). Novosti. https://www.unicef.org/serbia/medijacentar/vesti/usvojena-deklaracija-o-ukidanjude%C4%8Dijih-brakova-u-srbiji
Vlada Republike Srbije. Opšte preporuke Komiteta za ukidanje svih oblika diskriminacije žena [General recommendations of the Committee for the abolition of all forms of discrimination against women].https://www.rodnaravnopravnost.gov.rs/index.php/sr/do kumenti/medunarodni-dokumenti/opste-preporukekomiteta-za-ukidane-svih-oblika-diskriminacije-zena
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
##category.category##
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2023 Milan Počuča, Krstinić Dalibor, Nebojša Šarkić
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
