WOMEN IN THE POLICE: SERBIA, MONTENEGRO, AND BOSNIA AND HERZEGOVINA

Marta Tomić; Marija Mićović

doi:10.51738/kpolisa.2025.1r.009

Autori

Marta Tomić Kriminalističko-policijski univerzitet, Beograd, Srbija https://orcid.org/0000-0003-1023-2895
Marija Mićović Kriminalističko-policijski univerzitet, Beograd, Srbija https://orcid.org/0000-0002-6250-0276

DOI:

https://doi.org/10.51738/kpolisa.2025.1r.009

Ključne reči:

rodna podela poslova, hegemonijski maskulinitet, žene, policija, Srbija, Crna Gora, Bosna i Hercegovina

Apstrakt

Analizirale smo položaj žena u policijskoj organizaciji kroz rodnu podelu rada i hegemonijski maskulinitet, kako bismo što jasnije ukazali na prepreke koje ženama onemogućavaju da se u ovu profesiju integrišu na isti način kao muškarci. Policija održava hegemoniju maskuliniteta kroz upotrebu autoriteta, veličanje upotrebe sile i podređivanje žena. Rodna podela poslova u policijskoj profesiji sprovodi se tako da se ženama dodeljuju poslovi koji se tradicionalno smatraju „ženskim“ (administracija, administrativni poslovi, poslovi sa maloletnicima, rad na šalteru itd.). Autorke su koristile metodu selekcije dostupne literature i baza podataka o ženama u policiji u tri zemlje: Srbiji, Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini. Podaci u ovom tekstu odnose se na Srbiju i dve susedne zemlje: Crnu Goru i Bosnu i Hercegovinu. Policije Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore imaju veoma slične podatke o udelu žena u svojim službama — u proseku žene čine manje od četvrtine zaposlenih. Postoji interna neformalna podela na „ženske“ i „muške“ poslove. „Ženski poslovi“ obuhvataju pravne, finansijske i analitičke poslove, zatim poslove vezane za upravljanje ljudskim resursima, komunikaciju, kao i logističku podršku, budući da se većina žena nalazi u sektoru finansija, sektoru za ljudske resurse i zajedničkim, administrativnim poslovima itd. Žene su i dalje najzastupljenije na najnižim policijskim činovima. Dodatne prepreke uključuju rodnu diskriminaciju i uznemiravanje, komisije za zapošljavanje i napredovanje u kojima dominiraju muškarci, kao i radne uslove koji nisu prilagođeni porodičnim i roditeljskim obavezama.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Abbot, P., Wallace, C., & Tyler, M. (2005). An introduction to sociology: Feminist perspectives. Routledge. Acker, J. (2009). From glass ceiling to inequality regimes. Sociologie du travail, 51, 199–217.

Babović, M. (2010). Rodne ekonomske nejednakosti u komparativnoj perspektivi: Evropska unija i Srbija [Gender economic inequalities in comparative perspective: The European Union and Serbia]. Sociološko udruženje Srbije i Crne Gore, Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu i SeConS – Grupa za razvojnu inicijativu.

Bjeloš, M., Odanović, G., & Stojanović Gajić, S. (2012). Uvek žena, nikad koleginica [Always a woman, never a colleague]. Beogradski centar za bezbednosnu politiku.

Blagojević, M. (Ed.). (2012). Mapiranje mizoginije u Srbiji: diskursi i prakse [Mapping misogyny in Serbia: Discourses and practices] (2nd ed.). AŽIN.

Bikos, L. (2016). “I took the blue pill”: The effect of the hegemonic masculine police culture on Canadian policewomen’s identities. Retrieved from https://ir.lib.uwo.ca/sociology_masrp/7/

Brent, S. (2008). Female participation in the police promotion process: Are women competing for promotion in numbers proportionate to their statistical representation in policing? Department of Political Science, The University of Western Ontario.

Brown, J. (2007). From cult of masculinity to smart macho: Gender perspectives on police occupational culture. In Police occupational culture: New debates and directions. Sociology of crime, law and deviance (Vol. 8, pp. 205–226).

Connell, R. W., & Messerschmidt, J. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the concept. Gender and Society, 19(6), 829–859. https://doi.org/10.1177/0891243205278639

Frehill, L. (2004). The gendered construction of the engineering profession in the United States, 1893– 1920. Men and Masculinities, 6(4), 383–403.

Garcia, V. (2003). Difference in the police department: Women, policing, and “doing gender”. Journal of Contemporary Criminal Justice, 19, 330–344.

Jewkes, R., Flood, M., & Lang, J. (2015). Hegemonic masculinity: Combining theory and practice in gender interventions. Culture, Health & Sexuality, 17(2), 96–111.

Rabe-Hemp, C. (2008). Doing gender and police work. Feminist Criminology, 4(2), 114–129.

Milosavljević, B. (2004). Ljudska prava i policija – Standardi ljudskih prava za policiju, priručnik [Human rights and the police – Human rights standards for the police, handbook]. Centar za antiratnu akciju.

Kolin, M. (Ed.). (2009). Rodne nejednakosti na tržištu rada u Srbiji i podsticanje evropskih integracija [Gender inequalities in the labor market in Serbia and the promotion of European integration]. Evropski pokret u Srbiji.

OSCE. (2021). Projekat povecanje i podrška učešcu žena na svim nivoima rada u policiji Crne Gore [Project to increase and support the participation of women at all levels of police work in Montenegro].

Plevljak, B., & Kržalić, A. (2021). Položaj žena u policijskim agencijama u BiH [The position of women in police agencies in Bosnia and Herzegovina]. Centar za sigurnosne studije.

Tomić, M., & Spasić, D. (2010). Maskulinitet u profesiji [Masculinity in the profession]. Antropologija, 10(1).

Tomić, M. (2019). Žene u policijskoj profesiji i osvrt na stanje u srpskoj policiji [Women in the police profession and a review of the situation in the Serbian police]. Temida, 289–317.

Tomić, M., Radović-Stojanović, J., & Mićović, M. (2023). The socio-economic status of adult female perpetrators of criminal offences in the Republic of Serbia. NBP: Journal of Criminalistics and Law, 28(2), 19–31.

Tomić, M., & Mićović, M. (2016). Neka novija istraživanja i državna politika Srbije o položaju žena u policijskoj profesiji [Some recent research and state policy of Serbia on the position of women in the police profession]. In Kriminalitet u Srbiji i instrumenti državne reakcije: Tematski zbornik radova [Crime in Serbia and instruments of state response: Thematic proceedings].

Ždralović, A., Gavrić, S., & Rožajac-Zulčić, M. (2020). Kojeg je roda sigurnost? 20 godina Rezolucije Vijeća sigurnosti 1325 “Žene, mir i sigurnost” i njezina provedba u Bosni i Hercegovini [What gender is security? 20 years of the UN Security Council Resolution 1325 “Women, Peace and Security” and its implementation in Bosnia and Herzegovina]. Sarajevski otvoreni centar.