The Evolution of the Public Notary Institute in Serbia: Historical and Legal Analysis of the Laws of 1930 and 2011

Марко Станковић; Данијела Ковачевић; Милица Станковић

doi:10.51738/kpolisa.2026.2r.msdkms

Autori

Марко Станковић Univerzitet Privredna akademija, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe, Novi Sad, Srbija
Данијела Ковачевић Univerzitet Privredna akademija, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe, Novi Sad, Srbija
Милица Станковић Univerzitet Privredna akademija, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe, Novi Sad, Srbija

DOI:

https://doi.org/10.51738/kpolisa.2026.2r.msdkms

Ključne reči:

evolution of public notary, court certification, solemnization, notary documents, legal certainty

Apstrakt

Institut javnog beležništva u Republici Srbiji postoji već 15 godina, a Zakon o javnom beležništvu je aktivnoj
primeni od 01.09.2014. godine. Javni beležnici i dalje izazivaju pažnju u pogledu svoje delatnosti, vrstama
javnobeležničkih isprava, kao i jednoj od njihove najznačajnije delatnosti, a to je solemnizacija nejavnih
isprava. Najveću pažnju i dalje izaziva opravdanost instituta u pogledu pravne sigurnosti prilikom
solemnizacije nejavnih isprava a sa ciljem dobijanja garancija koje u periodu od 1945 do 2011. godine
sudovi nisu mogli da daju, a koje su se najčešće ispoljavale kroz nesigurnost prilikom overe ili duplu
prodaju nepokretnosti i sl. Autori će u radu analizirati evoluciju važećeg Zakona o javnom beležništvu iz
2011. godine u odnosu na prethodni Zakon o javnim beležnicima iz 1930 sa istorijsko-pravnog konteksta
u pogledu same ličnosti javnog beležnika, delatnosti, javnobeležničkih isprava, kao i opravdanosti
današnjeg instituta u odnosu na prvobitne javne beležnike, sa posebnim osvrtom na period nepostojanja
javnih beležnika.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Drakić, G. (2014), Normativno uređenje ustanove javnog beležništva u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca (Kraljevini Jugoslaviji), [Normative regulation of public notary institutions in the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (Kingdom of Yugoslavia)], Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, 4/2014

Đurđević, D. (2011). Pravni položaj notara u evropskim pravnim porecima i u srpskom pravu, [The legal position of notaries in European legal orders and in Serbian law], Zbornik radova: Perspektive implementacije evropskih standarda u pravni sistem Srbije, knjiga I, Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu,

Đurđević,D. (2011). Zakon o javnom beležništvu,[Law on Public Notaries], Edicija Izvorni zakoni i propisi, JP Službeni glasnik, Beograd, p.8

Hiber, D. (2006). Pojam beležnika (notara) i beležničkog (notarijalnog) prava, [The concept of a notary and notarial law] u Zbornik radova Javnobeležničko pravo, Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd,

Jančić, M. (2018). Ovlašćenja javnog beležnika u porodičnom pravu Srbije sa osvrtom na pravo Hrvatske, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, [Powers of a public notary in the family law of Serbia with reference to the law of Croatia, Montenegro and Bosnia and Herzegovina], Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, godina LXVI, 3/2018

Kašćelan, B., Tošić, N. (2021), Neke specifičnosti delovanja javnog beležnika, [Some specifics of the activity of a public notary], sv.53, Baština, Priština-Leposavić, doi: 10.5937/bastina31-31037

Knežić Popović, D. (2010), Pravna priroda javnog beležništva, [Legal nature of public notary], Pravni zapisi, GOD I, br.2, Beograd,

Krešić, M. (2013). Zakon o javnim bilježnicima Kraljevine Jugoslavije iz 1930.: sudjelovanje javnog bilježnika u ostavinskom postupku – iskustva iz prošlosti, [The Law on Public Notaries of the Kingdom of Yugoslavia from 1930: participation of a public notary in probate proceedings - experiences from the past], Zbornik PFZ, 63, (2) p.353

Krstinić, D. Zarubica, S. (2021). Enforcement of public notary documents, LAW - theory and practice No. 1 / 2021, Novi Sad, DOI: 10.5937/ptp2101042K

Međunarodna Unija Notara, (https://uinl.org/fundamental-principles/principles-of-the-notarial-function/) (pristupili dana 01.07.26)

Ministarstvo pravde, [Ministry of Justice] https://mpravde.gov.rs/vesti/novoimenovani-javni-beleznikpolozio-zakletvu (pristupili dana 04.07.26)

Ministarstvo pravde, o imenovanju javnih beležnika [Ministry of Justice, on the appointment of public notaries]: (https://mpravde.gov.rs/vesti/novoimenovani-javni-beleznik-polozio-zakletvu) (pristupili 04.07.26)

Narodna skupština SRJ, (1993) Zakon o overavanju potpisa, rukopisa i prepisa,[ Law on authentication of signatures, manuscripts and transcripts] ("Sl. glasnik RS", br. 39/93)

Narodna skupština SRJ,(1998), Zakon o prometu nepokretnosti,[ Law on Real Estate Transactions],(„ Sl. glasnik RS“, br.42/1998)

O Evropskoj mreži notarijata [About Electronic network of public notaries]: (https://beleznik.org/vesti/javnimbeleznicima-srbije-odobren-pristup-mrezi-notarijata-eu) (pristupili dana 01.07.26)

O Savetu notarijata Evropske unije [About Council of Notaries of the European Union]: https://beleznik.org/vesti/javnobeleznicka-komora-srbije-primljena-u-clanstvo-saveta-notarijataevropske-unije) (pristupili dana 03.07.26)

Skupština Javnobeležničke komore Srbije, (2023), Etički kodeks javnih beležnika [Code of Ethics of Public Notaries] ("Sl. glasnik RS", br. 28/2023), art.1

Skupština Socijalističke Republike Srbije, (1982), Zakon o vanparničnom postupku, [Law on non-litigation procedure], ("Sl. glasnik SRS", br. 25/82 i 48/88 i "Sl. glasnik RS", br. 46/95 - dr. zakon, 18/2005 – dr. zakon,

Trgovčević Prokić, M. (2012). Ovlašćenja javnog beležnika i organizacija beležništva, [Powers of a public notary and notary organization] treće izmenjeno i dopunjeno izdanje, JP Službeni glasnik, Beograd, p.53

Zakon o javnim beležnicima od 11. septembra 1930.-II god.[Law on Public Notaries of September 11, 1930 - II year], Izdavačka knjižarnica Gece Kona, Beograd