The Concept of Human Rights and the Rights of National Minorities  in the Serbian Constitution

Milan Rapajić; Dejan Logarušić

doi:10.51738/kpolisa.2025.2r.007

Autori

Milan Rapajić Univerzitet u Kragujevcu, Pravni fakultet https://orcid.org/0000-0002-1268-6826
Dejan Logarušić Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe https://orcid.org/0000-0001-9782-9277

DOI:

https://doi.org/10.51738/kpolisa.2025.2r.007

Ključne reči:

pojam ljudskih prava, podela ljudskih prava, manjinska prava, Ustav Republike Srbije

Apstrakt

U radu se prvo polazi od pojma ljudskih prava, kao skupa prava i sloboda koja pripadaju svim ljudima. U širim definicijama, ovakvom određenju se dodaju i reči koje asociraju na neotuđivost ljudskih prava i sloboda i njihovo prirodno-pravno poreklo. Da bi se dodatno razumela koncepcija manjinskih prava, autori su morali da skrenu pažnju na podelu ljudskih prava i sloboda. Potom, putanja rada prelazi na uopšteno izlaganje o pravima pripadnika nacionalnih manjina. Kod pojma nacionalne manjine, krucijalno je važno da se njime obuhvata samo autohtono stanovništvo, koje je nastalo u toku istorije odnosne države, u kojoj ono živi i koje ima državljanstvo te države, a ne ekonomski migranti, kao ni izbeglice, ni azilanti, za koje se smatra da imaju privremeno prebivalište u odnosnoj državi. U Ustavu Republike Srbije, pripadnicima nacionalnih manjina garantuju se sva ljudska prava i slobode koje imaju i ostali državljani. U Ustavu postoje posebne odredbe, kojima se pripadnicima nacionalnih manjina jemče dodatna individualna i kolektivna prava. Individualna prava se ostvaruju pojedinačno od strane svakog pripadnika nacionalne manjine, a kolektivna prava se ostvaruju zajedno sa drugim pripadnicima nacionalne manjine, u skladu sa Ustavom, zakonom i međunarodnim ugovorom. Konačno, u radu se zaključuje da je samo u demokratskom društvu moguće ostvarivanje ljudskih prava i sloboda, pa time i manjinskih.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Dimitrijević, D. (2008). Regulisanje državljanstva na prostoru bivše SFR Jugoslavije [Regulation of citizenship on the territory of former SFR Yugoslavia] Međunarodni problemi, 2-3 (pp. 291-344).

Đurić, V. (2012). Izbori i delotvorno učešće nacionalnih manjina u javnim poslovima [Elections and effective participation of national minorities in public affairs]. In O. Nikolić & V. Đurić, Izbori u domaćem i stranom pravu (Elections in national and foreign law) (pp. 133-161). Beograd: Institut za uporedno pravo.

Đurić, V. (2017). Finansiranje i rad nacionalnih saveta nacionalnih manjina - legalne mogućnosti zloupotrebe sukoba interesa i privrednog kriminala. [Financing and work of national councils of national minorities – legal possibilities for the abuse of the conflict of interest]. In I. Stevanović & V. Čolović, Privredna krivična dela (pp. 283-292). Beograd: Institut za kriminološka i sociološka istraživanja i Institut za uporedno pravo.

Generalna skupština Ujedinjenih nacija. 1992. Deklaracija o pravima pripadnika nacionalnih manjina, Rezolucija [Declaration on the rights of the individuals belonging to national minorities], br. 47/135.

Krivokapić, B. (2017). Pojam ljudskih prava. [The concept of human rights]. Strani pravni život, 61(1), 9-20.

Marković, G. (2021). Ustavno pravo [Constitutional law]. Istočno Novo Sarajevo: JP "Zavod za udžbenike i nastavna sredstva" i Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Pravni fakultet Pale.

Marković, R. (2006). Ustav Republike Srbije iz 2006. godine - kritički pogled. [Constitution of the Republic of Serbia of 2006, critical overview]. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu LIV(2), 5-46.

Marković, R. (2014). Ustavno pravo. [Constitutional law]. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Centar za izdavaštvo i informisanje.

Narodna skupština Republike Srbije. 2006. Ustav Republike Srbije[Constitution of the Republic of Serbia]. Službeni glasnik Republike Srbije, br. 98/2006 i 115/2021.

Orlović, S. (2018). Ustavno pravo [Constitutional law]. Novi Sad: Centar za izdavačku delatnost Pravnog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu.