MODEL OF CRIME SCENE INVESTIGATION FOR THE CRIMES COMMITTED WITH THE USE OF EXPLOSIVE SUBSTANCES

Ivana Bjelovuk; Aleksandar Bošković; Dejan Bošković

doi:10.51738/kpolisa.2025.1r.008

Autori

Ivana Bjelovuk Kriminalističko-policijski univerzitet, Beograd, Srbija https://orcid.org/0000-0002-9370-8758
Aleksandar Bošković Kriminalističko-policijski univerzitet, Beograd, Srbija https://orcid.org/0000-0001-6108-6184
Dejan Bošković Kriminalističko-policijski univerzitet, Beograd, Srbija https://orcid.org/0009-0007-9996-4828

DOI:

https://doi.org/10.51738/kpolisa.2025.1r.008

Ključne reči:

eksplozivne supstance, krivično delo, uviđaj, materijalni dokaz, model

Apstrakt

Eksplozivne supstance se, kao opasne supstance, koriste za nehatno ili umišljajno izvršenje određenih krivičnih dela. S obzirom na to kakva su svojstva eksplozivnih supstanci, njihova upotreba može izazvati veoma ozbiljne posledice po život i zdravlje ljudi i životnu sredinu. Problemi koji se mogu javiti su određene poteškoće u definisanju mesta događaja na kom treba vršiti uviđaj jer tragovi mogu biti razbacani na velikom prostoru i zatrpani. U radu su date klasifikacija i analiza krivičnih dela sa upotrebom eksplozivnih supstanci predviđenih u Krivičnom zakoniku Republike Srbije, kao i krivičnoprocesna obeležja uviđaja prema Zakoniku o krivičnom postupku Republike Srbije. Posebna pažnja posvećena je kriminalističkim aspektima uviđaja na mestu događaja kod krivičnih dela izvršenih eksplozivnim supstancama sa posebnim osvrtom na pronalaženje, fiksiranje i značaj tragova eksplozivnih supstanci kao i drugih materijalnih tragova, uz navođenje pojedinih empirijskih podataka – broj izvršenih krivičnih dela sa i bez eksplozija kao i presude. Cilj istraživanja je rešavanje problema organizacije poslova vršenja uviđaja. Rezultat istraživanja je preporučeni model vršenja uviđaja na mestu događaja kod krivičnih dela sa upotrebom eksplozivnih supstanci kao pokušaj unapređenja vršenja uviđaja uzimajući u obzir specifičnosti i potrebe angažovanja velikog broja subjekata. U cilju opravdanosti istraživanja dat je statistički prikaz broja izvršenih krivičnih dela sa upotrebom eksplozivnih supstanci u Republici Srbiji od 2017. do 2021. godine.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Beveridge, A. (2017). Forensic investigation of explosion. Boca Raton, FL: CRC Press.

Bjelovuk, I. (2014). Forensic analysis and modelling of characteristics of crater emerged from the surface explosion of brisant explosive [Doctoral dissertation, University of Belgrade, Faculty of Mechanical Engineering].

Bjelovuk, I., Jaramaz, S., Elek, P., Micković, D., & Kričak, L. (2015). Modelling of the characteristics of crater emerged from the surface explosion on the soil. Combustion, Explosion, and Shock Waves, 51(3), 395–400. https://doi.org/10.1134/S001050821503017X

Bjelovuk, I., Kesić, T., & Žarković, M. (2013). Consequences of explosive devices' activation on victims and their criminal justice importance. In G. Meško, A. Sotlar, & J. Greene (Eds.), Criminal justice and security – Contemporary criminal justice practice and research: Conference proceedings of the Ninth Biennial International Conference on Criminal Justice Practice and Research (pp. 279– 296). Ljubljana: University of Maribor, Faculty of Criminal Justice and Security.

Bošković, A., & Kesić, T. (2020). Krivično-procesno pravo (Criminal proceedings law). Belgrade: University of Criminal Investigation and Police Studies.

Bošković, D. (2013). Uloga privatnog obezbeđenja u proceni rizika od nezgoda u proizvodnji, transportu i skladištenju eksplozivnih materija (Role of private security in the assessment of risks of accidents in the production, transport and storage of explosive substances). Bezbednost, 55(2), 125–141.

Krivični zakonik Republike Srbije. Službeni glasnik RS, br. 85/2005, 88/2005 – ispr., 107/2005 – ispr., 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013, 108/2014, 94/2016, 35/2019 i 94/2024. (Criminal Code of the Republic of Serbia)

Zakonik o krivičnom postupku Republike Srbije. Službeni glasnik RS, br. 72/2011, 101/2011, 121/2012, 32/2013, 45/2013, 55/2014, 35/2019, 27/2021 – odluka Ustavnog suda, i 62/2021 – odluka Ustavnog suda. (Criminal Procedure Code of the Republic of Serbia)

Gardner, J. T., & Anderson, M. T. (2004). Criminal evidence: Principles and cases. Belmont, CA: Wadsworth/Thomson Learning.

Kesić, T. (2014). Međunarodni standardi postupanja policije u krivičnim stvarima (International standards for the behaviour of police officers in criminal matters). Belgrade: Academy of Criminalistic and Police Studies.

Korajlić, N. (2009). Kriminalističke metode – otkrivanje, razrešavanje i dokazivanje eksplozija (Criminalistic methods – Detection, solving and proving of explosions). Sarajevo: Centre for Security Policy.

Kumar, S., Jain, P., & Sharma, M. (2016). Importance of forensic investigation in explosion: A case study. Journal of Forensic Research, 7(5). https://doi.org/10.4172/2157-7145.1000347

Radić, V. (2011). Opasne materije (Dangerous materials). Belgrade: Pan-Plast.

Presuda Apelacionog suda u Novom Sadu, Kž.1 2973/11 od 19. oktobra 2011. (The verdict of the Appellate Court in Novi Sad, Republic of Serbia, Kž.1 2973/11 from October 19, 2011)

Presuda Okružnog suda u Nišu, Kž. 774/07 od 14. septembra 2009. (The verdict of the District Court in Niš, Kž. 774/07 from September 14, 2009)

Thurman, A. (2017). Practical bomb scene investigation (3rd ed.). Boca Raton, FL: CRC Press/Taylor & Francis Group.

Žarković, M., Bjelovuk, I., & Kesić, T. (2012). Kriminalističko postupanje na mestu događaja i kredibilitet naučnih dokaza (Criminalistic behaviour at a crime scene and credibility of scientific evidence). Belgrade: Academy of Criminalistic and Police Studies.

Xu, R., Chen, L., Zheng, Y., Li, Z., Cao, M., & Fang, Q. (2021). Study of crater in the Gobi Desert induced by ground explosion of large amounts of TNT explosive up to 10 tons. Shock and Vibration, 2021, Article ID 7357877. https://doi.org/10.1155/2021/7357877