SUDSKA ZAŠTITA PRAVA IZ RADNOG ODNOSA TOKOM KOVID PANDEMIJE NA TERITORIJI AUTONOMNE POKRAJINE VOJVODINE

Zoran Vavan; Tamara Gajinov; Marija Mijatović

doi:10.51738/Kpolisa2023.20.3r.128vgm

Autori

Zoran Vavan Fakultet za pravne i poslovne studije „dr Lazar Vrkatić“, Novi Sad https://orcid.org/0000-0003-2965-6532
Tamara Gajinov Fakultet za pravne i poslovne studije „dr Lazar Vrkatić“, Novi Sad https://orcid.org/0000-0003-4265-9244
Marija Mijatović docent na Fakultetu za pravne i poslovne studije dr Lazar Vrkatić https://orcid.org/0000-0001-8160-7397

DOI:

https://doi.org/10.51738/Kpolisa2023.20.3r.128vgm

Ključne reči:

sudska zaštita, radni sporovi, pandemija, APV, prava zaposlenih

Apstrakt

Na osnovu prikupljene sudske prakse osnovnih sudova u APV u periodu od 2016. do 2022. godine autori sagledavaju učestalost i analiziraju razloge pokretanja sporova iz radnog odnosa, posebno tokom pandemije, ocenjujući u kolikoj se meri ona negativno odrazila na svet rada i stepen kršenja prava zaposlenih. Ujedno su dati predlozi za unapređenje i dopunu postojećeg radnopravnog okvira u kojem postoje brojne pravne praznine, među kojima je dominanatno odsustvo određenja pojma i vrste sporova koji nastaju po osnovu radnog odnosa, ali i značajan prostor za zloupotrebe, naročito kada su u pitanju fleksibilne forme zapošljavanja i generalno česte slučajeve nezakonitog otkaza od strane poslodavca. Istraživanje potvrđuje konstantnu opterećenost sudova opšte nadležnosti sporovima iz radnog odnosa, uz potrebu daljeg razmatranju ideje o formiranju posebnih osnovnih i apelacionih radnih sudova. Ipak, opšti zaključak autora, uz određene rezerve, je da pandemijski uslovi nisu prouzrokovali dodatan porast nerešenih predmeta u referadi radnih sporova, osim povodom isplate novčanog potraživanja zaposlenog prema poslodavcu koji predstavljaju najučestalije, dominantne i jedine sporove koji beleže značajnije uvećanje tokom 2020. i 2021. godine.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Bjelajac, Ž. (2003). Pravo na rad [The Right to Work]. Komino Trade.

Bjelajac, Ž. (2017). Ljudska bezbednost sagledana kroz prizmu ljudskih prava i savremenih pretnji [Human Security Viewed Through the Prism of Human Rights and Contemporary Threats]. Кultura polisa, 14(33): 139-154

Bjelajac, Ž., & Filipović, A. (2020). COVID-19 Pandemic – Security Challenges, Risks, and Threats. Kultura Polisa, 17(2): 9–23.

Bradaš, S. (2019). Prekarni rad u Srbiji [Temporary work in Serbia] (Izveštaj iz istraživanja), dostupno na: http://www.centaronline.org/userfiles/files/publikacije/fcd-prekarni-rad-u-srbiji.pdf.

Gajinov, T. (2022). Ograničenje prava svojine i njene funkcije u uslovima pandemije Covid -19 [Property rights restrictions in the context of the Covid-19 pandemic]. Civitas, 12 (2), pp. 154-177.

Jašarević, S., & Obradović, G. (2021) Aktuelnost radnog prava Srbije i novi izazovi [The Contemporary Nature of Serbian Labour Law and New Challenges], Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 60(92), 35-57. DOI: 10.5937/zrpfn0-34772

Jovanović, P. (2015), Radno pravo, [Labour Law]. Pravni fakultet Univerziteta u Novom Sadu.

Kovačević, Lj. (2019), Pravni instrumenti za suzbijanja „rada na crno“ u Evropskoj uniji- Sadržina i (ne) delotvornost [Legal Instruments for Combating Undercleared work in the European Union – Content and (in) Effectiveness]. In Đ. Ignjatović (Ed.), Kaznena reakcija u Srbiji( IX deo), (pp. 258-293). Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu.

Kovačević, Lj. (2020), Zaštita učesnika oglasa ili konkursa i pravo na delotvorno pravno sredstvo u opštem režimu radnih odnosa [Protection of Jobseekers participating in Job Annoucements and Advertisements and the Right to an Effective Remedy in General Employment Regime]. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 59 (89), pp. 263-284. DOI: 10.5937/zrpfn0-26955.

Kovačević, T. (2022), Delotvornost domaćeg sistema zaštite potraživanja zaposlenih u slučaju stečaja poslodavca [The effectiveness of the Domestic Claims Protection System for Employees in the Event of Bankruptcy]. Glasnik Advokatske komore Vojvodine, 94 (2), pp. 324-352. DOI: 10.5937/gakv94-3373.

Lipovčić, S. (2019), Inspekcijski nadzor kao instrument borbe protiv faktičkog rada u domaćem i međunarodnom zakonodavstvu [Inspection Supervision as an Instrument to fight against Undeclared work in Domestic and International Law]. Strani pravni život, 63 (3), pp. 107-117. DOI: 10.5937/spz63-22550.

Mijatović, M. (2019), Izazovi recepcije prava Evropske unije–primer korporativnog prava u Srbiji [The Challenges of European Law Reception – The Example of Serbian Corporate Law]. Strani pravni život, 63 (1), pp. 91-102. DOI: 10.5937/spz63-21316

Misailović, J. (2019), O otkazu i otkaznom postupku [Dissmisal and Dissmisal Procedure - Resume-]. Arhiv za pravne i društvene nauke, 114 (1-2), pp. 187-203. DOI: 10.22182/apdn.122019.10.

Narodna skupština Republike Srbije. (2004). Zakon o mirnom rešavanju radnih sporova [Law on peaceful settlement of Labour Disputes]. (Službeni glasnik Republike Srbije br. 125/2004, 104/2009 i 50/2018). Paragraf. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon_o_ mirnom_resavanju_radnih_sporova.html

Narodna skupština Republike Srbije. (2005). Zakon o radu [Law on Labour]. (Službeni glasnik Republike Srbije br. 24/05, 61/05, 54/09 i 32/13, 75/14, 13/17-Odluka US, 112/17 i 95/18 - autentično tumačenje). Paragraf. https://www.paragraf.rs/ propisi/zakon_o_radu.html

Narodna skupština Republike Srbije. (2009). Sudski poslovnik [Court rules of procedure]. (Službeni Glasnik Republike Srbije br. 110/2009, 70/2011, 19/2012, 89/2013, 96/2015, 104/2015, 113/2015 – ispr. 39/2016, 56/2016, 77/2016, 16/2018, 78/2018, 43/2019, 93/2019 i 18/2022). Paragraf. https://www.paragraf.rs/propisi/sudski_poslovnik.html

Narodna skupština Republike Srbije. (2009). Zakon o stečaju [Law on Bankruptcy]. (Službeni glasnik Republike Srbije br. 104/2009, 99/2011 – dr. zakon, 71/2012 – odluka US, 83/2014, 113/2017, 44/2018 i 95/2018). Paragraf. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon_o_stecaju.html

Narodna skupština Republike Srbije. (2011). Zakon o parničnom postupku [Law on Civil Procedure]. (Službeni glasnik glasnik Republike Srbije, br. 72/2011, 49/2013 - odluka US, 74/2013 - odluka US, 55/2014 i 87/2018). Paragraf. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon_o_parnicnom_postupku.html

Narodna skupština Republike Srbije. (2023). Zakon o uređenju sudova [Law on Organization of courts]. Službeni glasnik Republike Srbije, br. 10/23). Paragraf. https://www.paragraf.rs/propisi/zakon_o_uredjenju_sudova.html

Presuda Vrhovnog kasacionog suda [Judgment of Supreme Court of Cassation], Rev 2 601/2015 od 27.12.2016.

Presuda Vrhovnog kasacionog suda [Judgment of Supreme Court of Cassation], Rev 2 2738/2019 od 28.01.2021. godine.

Rajić Ćalić, J. (2020), Fleksibilizacija radnih odnosa sa posebnim osvrtom na rad sa nepunim radnim vremenom [Flexible work relations with a focus on part-time work]. Strani pravni život, 64 (1), pp. 87-97. DOI: 10.5937/spz64-25001.

Rajić Ćalić, J. (2021), Pravni položaj zaposlenih u prvoj liniji za vreme za vreme vanrednog stanja usled pandemije virusa Kovid 19 u Srbiji [Legal Position of first line employees during the Emergency due to the Covid-19 pandemic in Serbia]. In V. Đurić & M. Glintić (Eds.), Pandemija Kovida 19: pravni izazovi i odgovori (pp. 105- 113). Institut za uporedno pravo.

Reljanović, M., & Misailović, J. (2021), Rešavanje radnih sporova [Settlement of Labour Disputes]. Institut za uporedno pravo.

Simović, D. (2017), Radni spor (Aktuelni problemi u sudskoj praksi i praksi poslodavaca) [Employment Dispute (Current Issues in Jurisprudence and Employers Practice)]. Pravo i privreda, 55 (1–3), pp. 66-80.

Šarkić, N., & Vavan, Z. (2021) Radno pravo – priručnik za pravosudni ispit [Labour Law – Handbook for Bar exam], Pravni fakultet Univerziteta Union u Beogradu.

Višekruna, A. (2016). Radni odnosi u stečaju [Labour relations in Bankruptcy], Godišnjak Fakulteta pravnih nauka, 6 (6), pp. 194– 208, DOI: 10.7251/GFP16194V

Višekruna, A., Rajić Ćalić, J. (2019), Zaposleni kao privilegovani poverioci u stečajnom postupku – istorijskopravni pregled [Employees as privileged creditors in insolvency – historical overwiew], In N. Šarkić., V. Radojević., G. Ajnšpiler Popović., & V. Čolović (Eds.), Vek i po regulisanja stečaja u Srbiji (pp. 253–269). Institut za uporedno pravo u Beogradu.

Vrhovni kasacioni sud. Statistika o radu sudova opšte nadležnosti u Republici Srbiji za period 01.01.2021. – 31.12.2012. godine. https://www.vk.sud.rs/sites/default/files/attachments/KNjIGA%20-%20OPSTA%20NADLEZNOST_2_0.pdf